ΞΕΝΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

O «ΓΑΤΙΚΑ» ΚΑΙ Ο ΠΕΡΟΝ ΣΤΟ 57ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Προβλήθηκε στις 6 Νοεμβρίου στο 57ο ΦΚΘ ο «Γατίκα, ο Πίθηκος» ως μέρος του ειδικού αφιερώματος του Λεονάρδο Φάβιο. Ο Φάβιο υπήρξε ο σημαντικότερος σκηνοθέτης της Αργεντινής και αναπόσπαστο μέρος της λαϊκής κουλτούρας της χώρας του πατρίδος του όχι μόνο με τις ταινίες του αλλά και τα τραγούδια του.

Οι δύο πρώτες του ταινίες «Το χρονικό ενός μοναχικού παιδιού» και «Το ρομάντσο του Ανισέτο και της Φρανσέσκα» (μέρος επίσης του αφιερώματος) έχουν δημιουργήσει ανταγωνισμό ανάμεσα στους κριτικούς για το ποια από τις δύο είναι η καλύτερη Αργεντίνικη ταινία, όλων των εποχών. Πολιτικά υπήρξε φανατικά Περονιστής και αφιέρωσε στον Μοντονέρο (Περονιστή της Αριστεράς) πρόεδρο Εκτόρ Καρμπάνα το έργο ζωής του, «Περόν: Συμφωνία Συναισθημάτων» ένα 5ωρο ντοκυμανταίρ που προβλήθηκε τελικά στην Αργεντίνικη τηλεόραση. Tέλος υπήρξε εκείνος που σκηνοθέτησε το πλήθος των Μοντονέρος κατά την υποδοχή του Συνταγματάρχη Περόν στις 20 Ιουνίου στο αεροδρόμιο Εζέιζα πριν καταλήξει σε μακελειό ανάμεσα στις δύο πτέρυγες του περονισμού

Το «Γατίκα, ο Πϊθηκος» καλυπτει την άνοδο και την πτώση του πρωτοπυγμάχου Χοσέ Μαρία Γατίκα, από την  άνοδο του ως έφηβος πυγμάχος την δεκαετία του 30 έως τον τραγικό του θάνατο του το 1963. Μεγάλωσε μέσα στην φτώχια αλλά έγινε διάσημος για το επιθετικό σαν καταιγίδα στυλ του που τον μετέτρεψε στο μεγαλύτερο θρύλο της πυγμαχίας της Αργεντίνικης πυγμαχίας στην δεκαετία του 40 και αρχών του 50. Ο Χουάν Περόν, ο οποίος λάτρευε την πυγμαχία, ήταν πάντα πρώτη θέση μαζί με την γυναίκα του Εβίτα.  

Η ταινία, το αργεντίνικο αντίστοιχο του «Οργιμένου Ειδώλου» του Σκορτσέζε για τον Μόττα, δείχνει ένα όχι πάντα συμπαθή χαρακτήρα που κυκλοφορεί ντυμένος στην τρίχα τις ομορφότερες γυναίκες, στις οποίες ουδέποτε μένει πιστός. Είναι ένας δανδής,  ο οποίος απεχθάνεται να τον αποκαλούν με το παρατσούκλι του «Πίθηκο», αλλά επιμένει να τον αποκαλούν κύριο Γατίκα. Ο Φάβιο δείχνει φοβερές σκηνές στα καλύτερα κλαμπ της χώρας, βουτηγμένα σε πάλ χρώματα όπου επικρατούν το μάμπο της εποχής και το τάγκο του «βασιληά» Γκαρντέλ, με τον οποίο συγκρίνεται η δημοτικότητα του. Αυτός ο χαρακτήρας καταστρέφεται σιγά σιγά από το ποτό και την αλαζονία του, αλλά μας παραμένει αγαπητός και ενδιαφέρων μέχρι το τέλος.

gatica-el-mono-1993-1

Όλη η ταινία πέφτει στους ώμους του Εντγκάρδο Νιέβα, που παρόλο που δεν φτάνει τον Ντε Νίροη τον Πατσίνο είναι πολύ κοντά στην τελειότητα. Ένα χαρακτηριστικό της είναι ότι ουδέποτε δείχνει ολόκληρο το μάτς πυγμαχίας, αλλά μόνο το κτύπημα στο πρόσωπο. Ειδικά σε κάποια στιγμή, το στυλ του Φάβιο θυμίζει αγιογραφίες η πίνακες του Μπός η του Φράνσις Μπέηκον, ενώ οι σκηνές στην αρχή της ταινίας με τον κόσμο της φτώχιας και της πορνείας παραπέμπει στον Φελλίνι.  

Επίσης είναι ένας ύμνος σε ένα φοβερό ταλέντο που ανεβαίνει στην κορυφή για να τσακιστεί και να ξανασηκωθεί. Η μεγάλη σκηνή είναι όταν ο Περόν τον βοηθά να πάει στην Αμερική για να παλέψει με τον αφροαμερικανό Άικ Γουίλλιαμς, αλλά νικάται με νόκ άουτ στον πρωτο γύρο. Αυτό εκνευρίζει τον Περόν αλλά και τον κόσμο που τον έχει για είδωλο. Όμως εκείνος επιστρέφει στο γυμναστήριο για να ανέβει πάλι τα σκαλιά της δίξας, όχι όμως για πολύ. Η ταινία όμως είναι μια ταινία για την φιλία ανάμεσα στον Γκατίκα και τον φίλο του τον «Ρώσσο» που ενώ ο δεύτερος τον στηρίζει για δεκαετίες ο πυγμάχος δεν του φέρεται πάντα καλά. Όταν εκείνος επιμένει να δίνει αυτοκαταστροφικούς αγώνες, ο Ρώσσος τον εγκαταλείπει για πάντα.

gatica-start

Εκείνο όμως που μας ενδιαφέρει από πολιτική άποψη είναι η λατρεία που έχει ο Λεονάρντο Φάβιο για το εθνικό και λαϊκό κίνημα του Περονισμού, του οποίου την άνοδο δείχνει σε παραλληλία με την άνοδο του Γκατίκα. Ο Φάβιο δείχνει επίκαιρα της εποχής για την γέννηση του Περονισμού στις 17 Οκτωβρίου 1945, όταν 1 εκατομμύριο εργάτες διαδήλωναν υπέρ της απελεύθέρωσης του Συνταγματάρχη Περόν. Δείχνει επίσης την  κυριαρχία της Εβίτα Περόν και τους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών και των «ντεκαμισάδος».

fallecio-el-director-argentino-leonardo-favio-22

Η δημοτικότητα του Γατίκα είναι εκείνη του λαϊκού ειδώλου, μέλος της εργατικής τάξεως (ντεκαμισάδος) στην οποία ο Περόν έδωσε την αξιοπρέπεια. Είναι ο εκπρόσωπος της λαίκής τάξης που συντρίβεται αλλά δεν νικάται. Αυτόν τον λαϊκό ήρωα της εργατικής τάξης και τον Περονισμό, ο λαός τον θεωρεί ένα. «Ο Πίθηκος και Ο Περόν/ μαζί σαν μια γροθιά» έλεγε ένα τραγούδι της εποχής. Ενώ ο Γατίκα που ήταν περονιστής, δηλώνει στην  ταινία «Άκου το λιοντάρι που βρυχάται,  Στρατηγέ μου» λέει στα σχοινιά στρεφόμενος στον Περόν. .Η καλύτερη δε σκηνή του έργου είναι όταν ο Γκατίκα επισκεπτεται την ετοιμοθάνατη Εβίτα, μια σκηνή που δίνεται  σε μελοδραματικό τόνο.

Το 1956 ο Περόν ανατρέπεται και το στρατιωτικό καθεστώς πυροβολεί τους Περονιστές στην Πλατεία του Μάη στο Μπουένο Άιρες. Ο Φάβιο δείχνει ότι η καριέρα του Γκατίκα καταστρέφεται λόγω της πίστης του στον Περονισμό. Σε μια σκηνή ο Νιέβα φωνάζει σε κάποια στιγμή «Ζήτω ο Περόν, γαμώτο».  Από εκεί και πέρα ο Γκατίκα παραμένει άνεργος και καταλήγει στο διάσημο εστιατόριο του αντίπαλου του Αλφρέντο Πραδα ως διασημότητα που υποδέχεται τους πελάτες.

peron-saluda-al-mono-gatica1-1

Γενικά μια ταινία που δείχνει το στυλ του Φάβιο στις καλύτερες στιγμές του και που ήταν υποψήφιο για Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας. Επίσης ιδανικός συνδυασμός λαϊκής κουλτούρας και εθνικολαϊκής πολιτικής σε μια ταινία που ήρθε η ώρα να ανακαλυφθεί και από τους Έλληνες.