ΞΕΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

ENTIΘ ΠΙΑΦ: ΜΙΑ ΖΩΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΛΕΓΕΩΝΑ

Μετά από τρεις sold-out παραστάσεις πέρυσι στο Μέγαρο Μουσικής, η μουσικο-θεατρική παράσταση «Εντίθ Πιαφ: Μια ζωή σε ροζ και μαύρο» επιστρέφει στις 15 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο Λυκαβηττού. Πρόκειται για μία βιογραφία του μεγαλύτερου ειδώλου του γαλλικού τραγουδιού, σε πρωτοποριακή σκηνοθεσία της Ρουμπιά Ματινόν και παραγωγή του λεπενικού Αλαίν Ντελόν.

8aff30dc-8043-475b-bbc9-f2004bfd222a

Η παράσταση παρουσιάζει τα γεγονότα-κλειδιά της ζωής και της καριέρας της Πιαφ με αφηγητή τον δημοσιογράφο και ιστορικό της μουσικής Ζακ Περίς, ενώ τα αθάνατα τραγούδια της, όπως «La Vie en Rose», «Non, Je ne Regrette Rien», «Milord» και «Padam Padam», ερμηνεύονται από την συγκλονιστική Ναταλί Λεμπίτ και τον Ορελιάν Νοέλ στο ακορντεόν.

Η παράσταση προσθέτει μία ακόμα σελίδα στην μεταθανάτια καριέρα των τραγουδιών της Πιαφ (1915-1963), που τις τελευταίες δεκαετίες έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες τόσο διαφορετικούς, όπως η Μιρέιγ Ματιέ, η Ούτε Λέμπερ, ο Λουτσιάνο Παβαρόττι και οι Πινκ Μαρτίνι. Η δε κινηματογραφική της βιογραφία «Ζωή σαν Τριαντάφυλλο» χάρισε στην Μάριον Κοτιγιάρ ένα Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου. Τέλος το «Non, Je ne Regrette Rien» είναι κομβικό τραγούδι για την δράση του φετινού «Inception» του Κρίστοφερ Νόλαν.

 

O ηρωισμός της Γαλλικής Λεγεώνας

0018ec6a-78f2-450d-a713-004d6949dada

Βασίλισσα του «σανσόν φρανσαίζ», ψυχή των πάρτυ, μέντορας του Υβ Μοντάν, του Σαρλ Αζανβούρ και του Ζωρζ Μουστακί. Η Εντίθ Πιαφ υπήρξε όλα αυτά. Όμως εμάς μας αφορά περισσότερο ο πατριωτισμός της. Και εννοούμε αφ’ ενός την πατριωτική της δράση στην διάρκεια του πολέμου, αφ’ ετέρου την αποσιωπημένη στην αριστεροκρατούμενη Ελλάδα, αγάπη της για Λεγεώνα των Ξένων.

Το 1936 η συνθέτρια Μαργαρίτ Μονό και ο στιχουργός Ραιημόντ Ασσό, βετεράνος της Λεγεώνας των Ξένων θα έγραφαν δύο σχετικά τραγούδια για την Μαρί Ντουμάς: το «Mon Legionaire» (Ο Λεγεωνάριος μου) και το «Le Fanion de la Legion» (Η σημαία της Λεγεώνας). Όταν όμως θα τα ερμήνευε η Πιαφ, θα ταυτιζόταν για πάντα με την φωνή της. Στο πρώτο τραγούδι, μία κοπέλα γνωρίζει ένα λεγεωνάριο για σύντομο διάστημα, αλλά συνεχίζει να τον νοσταλγεί και τον ποθεί.

Είναι όμως το «Le Fanion de la Legion» που δείχνει την πραγματική φύση και τον ηρωισμό της Λεγεώνας. Αξίζει να παραθέσουμε πλήρεις τους στίχους του τραγουδιού.

«Εκεί κάτω, στην απέραντη ερημιά / Δεσπόζει μία βίγλα / Κάτω στην πεδιάδα, η σιωπή / και εκεί στο ξεκάθαρο πρωινό / μια σαλή σκιά παίζει τις αψές νότες μιας σάλπιγγας / Όμως ένας πυροβολισμός του απαντά.

Τρα λα λά, η ωραία ιστορία / τριάντα άνδρες στον προμαχώνα / Θώρακας γυμνός, ονειρεύονται καυγάδες / Έχουν κρασί στα παγούρια τους / προμήθειες και πυρομαχικά / Τρα λα λα, η ωραία ιστορία / πάνω στους τοίχους του προμαχώνα / Μέσα στον ήλιο πετάει η δόξα / Και μέσα στο σήμαντρο κυματίζει μία σημαία / Είναι η σημαία της Λεγεώνας.

Τα καθάρματα κρατούν την πεδιάδα / Εκεί ψηλά στην βίγλα / μετά από μια ατελείωτη εβδομάδα / ο θάνατος διαλέγει τους δικούς του κάθε πρωί / Η δίψα και ο πυρετός ξεραίνουν τα χείλη / Σε όλες τις κλήσεις της σάλπιγγας / το μυδράλιο απαντά.

Τρα λα λα, η ωραία ιστορία / Μένουν είκοσι μέσα στον προμαχώνα / Γυμνός ο θώρακας, σκεπασμένοι από την δόξα / Χωρίς νερό στα παγούρια και σχεδόν χωρίς πυρομαχικά / Τρα λα λα, η ωραία ιστορία / Ανεμίζοντας δυνατά στον προμαχώνα / και κατατρυπημένος από τις σφαίρες / στέκει πάντα η σημαία / η όμορφη σημαία της Λεγεώνας

Καθώς η νύκτα καλύπτει την πεδιάδα / τα καθάρματα, σαν τις ύαινες, γλίστρησαν προς την βίγλα / Πάλεψαν ως το πρωινό / Κραυγές οργής / μάχες σώμα με σώμα / Τα σκυλιά φοβήθηκαν τα λιοντάρια / Δεν κατάκτησαν την βίγλα.

Τρα λα λα, η ωραία ιστορία / έχουν μείνει μόνο τρεις στην βίγλα / Με γυμνό τον θώρακα, καλυμμένοι από δόξα / αιματοβαμμένοι, κατασκοτωμένοι και με τις στολές κουρέλια / χωρίς ψωμί, χωρίς πυρομαχικά / Τρα λα λα, η ωραία ιστορία, κρατάνε πάντα την βίγλα / Αλλά δεν μπορούν να φωνάξουν «Νίκη» / Την έκλεψαν την σημαία / την όμορφη σημαία της Λεγεώνας!

Μα ξαφνικά το κανόνι βροντά / οι ενισχύσεις επιτέλους φτάνουν / στον ορίζοντα μια φάλαγγα γλιστρά στο πρωινό / και η ηχώ της σάλπιγγας αντηχεί / ανεβαίνοντας στο ύψωμα / Μια φωνή από εκεί πάνω του απαντά

Τρα λα λα, η ωραία ιστορία / οι τρεις που έμειναν στον προμαχώνα / πάνω στα μαυρισμένα τους στήθια / με το αίμα τους σχεδίασαν ωραίες σημαίες / Τρα λα λα, η ωραία ιστορία / σηκώνουν ψηλά το μέτωπο τους / και στον ουρανό φωνάζουν την νίκη / «Παρουσιάστε» στον προμαχώνα / Αναφέρουν «Παρών» η Λεγεώνα».

Aν και το «Le Fanion de la Legion» αναφέρεται σε μια μάχη με τις φυλές της Σαχάρας, η πραγματική έμπνευση του τραγουδιού είναι η μάχη του Καμαρόν (1867). Πρόκειται για την αποτυχημένη προσπάθεια των Γάλλων να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού στο Μεξικό και για τον γενεσιουργό μύθο της Λεγεώνας των Ξένων. Υπ’ όψιν ότι στο τραγούδι δεν υπάρχει καμιά αναφορά στην τρίχρωμη γαλλική σημαία. Έτσι πρέπει να εννοήσουμε ότι ο τίτλος του τραγουδιού αναφέρεται στον διάσημο πυρσό της Λεγεώνας σε πράσινο και κόκκινο φόντο.

 

Η Πιαφ στην διάρκεια του πολέμου

4

Στην διάρκεια του πολέμου η Πιαφ θα «υιοθετούσε» στρατιώτες και θα τους έστελνε στο Μέτωπο γράμματα, τσιγάρα και πακέτα με τρόφιμα. Επί κατοχής, θα τραγούδαγε στο κλαμπ «One, Two, Three» για τα γερμανικά στρατεύματα ή στα στρατόπεδα αιχμαλώτων. Αυτό όμως ήταν η επικάλυψη της αντιστασιακής της δράσης. Σε μία βιογραφία της, που έγραψε η Κριστί Λωμέ, αδελφή του ελληνικής καταγωγής τρίτου άνδρα της Τεό Σαραπό, αναφέρεται ότι η Πιαφ, θα χρησιμοποιούσε τις φωτογραφίες που έβγαζε με τους Γάλλους αιχμαλώτους για να τους εκδώσει, μέσω της Αντίστασης, πλαστά διαβατήρια. Όταν οι Γερμανοί την ξανακαλούσαν, θα τους τα έδινε κρυφά, χαρίζοντας τους την Ελευθερία.

5

Επίσης η Πιαφ έδωσε μαζί με τον Σασά Γκυτί ένα σώου για να μαζέψει χρήματα για τις οικογένειες 50 Γάλλων στρατιωτών, που σκοτώθηκαν όταν το στρατόπεδο αιχμαλώτων βομβαρδίσθηκε. Τέλος, έσωσε πολλούς Γάλλους αιχμαλώτους, συμπεριλαμβάνοντας τους στον θίασο της κατά την έξοδο από τα στρατόπεδα αιχμαλώτων. Όταν οι Γερμανοί το αντιλήφθηκαν, σταμάτησαν να την καλούν. Για αυτή την πατριωτική δράση της, η Πιαφ αποκαλέστηκε «ψυχή της Γαλλίας».

 

To «Non Je Ne Regrette Rien» και ο πόλεμος της Αλγερίας

Μεταπολεμικά η Γαλλία, εξαιτίας της δειλίας των πολιτικών της και του «φόβου της Δημοκρατίας», άρχισε να χάνει τις αποικίες της. Η αρχή έγινε με την Ινδονησία και η ιστορία θα επαναλαμβανόταν με την Αλγερία. To 1961, εν μέσω του Πολέμου της Αλγερίας, η Πιαφ θα ηχογραφούσε το ερωτικό τραγούδι «Non, Je Ne Regrette Rien» (Όχι, δεν μετανιώνω για τίποτα).

Ιδού μερικοί στίχοι: «Δεν μετανιώνω για τίποτα / Ούτε για τα καλά πράγματα / Ούτε για τα κακά, είναι όλα ίδια για μένα / Οι αναμνήσεις μου/ Έχω κάψει τις αναμνήσεις μου / τις θλίψεις μου, τις ευχαριστήσεις μου / δεν τις χρειάζομαι πλέον».

Η Πιαφ θα αφιέρωνε το τραγούδι στο 1ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών της Λεγεώνας των Ξένων, που είχε στασιάσει ενάντια στον Ντε Γκωλ για την παραχώρηση του γαλλικού εδάφους της Αλγερίας και είχε οργανώσει το προσωρινό πραξικόπημα του 1961. Όταν έσπασε η αντίσταση του Συντάγματος, η ηγεσία του συνελήφθη από τις Γαλλικές αρχές. Όμως στους δεκανείς και τους λεγεωνάριους επιτράπηκε να πάνε σε άλλες μονάδες. Ήταν αυτοί που τραγουδούσαν το «Non, Je Ne Regrette Rien» κατά την επιστροφή τους στην Γαλλία, ενώ χρησιμοποιούσαν τους στίχους για να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, όταν τους κατηγορούσαν για ακρότητες και το πραξικόπημα. Σήμερα, το «Non, Je Ne Regrette Rien» ανήκει στην παράδοση της Λεγεώνας και ερμηνεύεται ως εμβατήριο στις παρελάσεις.

Αυτός ο πατριωτισμός της Πιαφ είναι ένας ακόμα λόγος για να την λατρεύουμε. Έτσι η «Μια Ζωή σε ροζ και μαύρο» στον Λυκαβηττό στις 15 Σεπτεμβρίου θα έχει πολλά να μας πει.