ΞΕΝΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

ΜΠΛΕΗΝΤ ΡΑΝΝΕΡ: ΜΙΑ ΔΥΣΤΟΠΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ 21ον ΑΙΩΝΑ

Mε αφορμή τα σημερινά  74α γενέθλια του Χάρρισον Φόρντ, πρωταγωνιστή σε πολλές  αγαπημένες ταινίες των Αμερικανών συντηρητικών και πατριωτών, ας πάμε πίσω στο 2007 για να ρίξουμε μια ματιά στο Τελική Έκδοση (Final Cut) του Βlade Runner: Ομάδες Εξόντωσης» του Ρίντλεϋ Σκοτ, μιας από τις ακρογωνιαίες ταινίες επιστημονικής φαντασίας στην ιστορία του κινηματογράφου.

Βασισμένο στη νουβέλα του γίγαντα της επιστημονικής φαντασίας Φίλιπ Ντικ, «Ονειρεύονται τα Ανθρωποειδή ότι είναι Ηλεκτρικά Πρόβατα;», το Blade Runner(η «Μπλέηντ Ράννερς: Ομάδες Εξόντωσης» όπως ήταν ο ελληνικός τίτλος της ταινίας), γυρίσθηκε το 1982 μεταφέροντας μας στο Λος Άντζελες του 2019.

be27b70c-1606-4239-8357-9328cceba296

Ο ντετέκτιβ Ρικι Ντέργκαρντ (Χάρρισον Φορντ) αναγκάζεται να  επιστρέψει αναγκαστικά στην υπηρεσία του ως αστυνομικός. Αφορμή η εξέγερση έξι ρέπλικας, δηλαδή μηχανικών ανθρωποειδών που δουλεύουν ως σκλάβοι στις αποικίες του έξω κόσμου. Οι ρέπλικας έχουν σκοτώσει 23 ανθρώπους και έχουν καταλάβει το διαστημόπλοιο και έχουν έλθει στο πολυπολιτισμικό Λος Άντζελες. Ο Ντέγκαρντ ήταν «μπλέηντ ράννερ», δηλαδή ειδικός αστυνομικός που ξέρει να ξεχωρίζει τις ρέπλικας από τους ανθρώπους.

Πρέπει να πούμε ότι οι ρέπλικας ανήκουν στην πιο εξελιγμένη γενιά μηχανημάτων και μοιάζουν σε όλα με τους ανθρώπους, εκτός από τα συναισθήματα. Όπως λέει και ο κατασκευαστής τους, ο Τζων Τάϊντελ, είναι «πιο ανθρώπινοι και από τους ανθρώπους». Μετά από καιρό όμως, αναπτύσσουν δικά τους αισθήματα, όπως αγάπη, μίσος, οργή, φθόνος και φόβος.

29802c3d-3449-40e0-b523-607b59d70606

Η ομάδα έχει για αρχηγό τον Ρόϋ Μπάτυ (Ρόντγκερ Χάουαρντ) έναν Άριο πολεμιστή. Υπάρχει ο Λεόν, που εντοπίστηκε από την Εταιρεία Τάϋντελ, όταν δολοφόνησε τον υπεύθυνο  ενός τεστ αναγνώρισης των ρέπλικας. Οι δύο γυναίκες της παρέας είναι η Ζόρα (Τζοάννα Κασσάντυ), μια δολοφόνος εξπέρ των πολεμικών τεχνών και η Πηρς (Ντάρυλ Χάνα) ένα μοντέλο ηδονής και σύντροφος του Μπάτυ. Ο πέμπτος της παρέας σκοτώθηκε, ενώ το ποιος είναι ο έκτος πλανάται σαν ερωτηματικό σε όλη την ταινία.Title: BLADE RUNNER ¥ Pers: SANDERSON, WILLIAM / HANNAH, DARYL ¥ Year: 1982 ¥ Dir: SCOTT, RIDLEY ¥ Ref: BLA040BT ¥ Credit: [ LADD COMPANY/WARNER BROS / THE KOBAL COLLECTION ]Υπόψη ότι οι ρέπλικας έρχονται να βρουν για τον δικό τους λόγο τον Τάϊντελ, που είναι το αφεντικό του Λος Άντζελες. Ο Ντέγκαρντ θα επισκεφθεί τον Τάϊντελ στο γραφείο του, του οποίου η γραμματέας Ρέητσελ (Σων Γιανγκ) είναι ένα πανέμορφο  ρέπλικα, που θα το ερωτευθεί. Ενώ η ίδια δεν υποψιάζεται την πραγματική της φύση, πιστεύοντας στις αναμνήσεις που της έχει εμφυτεύσει η εταιρεία για να την ελέγχει. Ο  Ντέγκαρντ πρέπει να βρει τις τέσσερεις ρέπλικας και να τους αποσύρει (εξολοθρεύσει) πριν φτάσουν στα γραφεία της εταιρείας κατασκευής τους.

blade-runner-kiss

Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η υπόθεση του Blade Runner, μιας ταινίας που συνδυάζει την επιστημονική φαντασία με το φιλμ νουάρ της δεκαετίας του’40, του αστυνομικού θρίλερ, όπου η έμφαση δινόταν στην ηθική και ψυχολογική πτώση του ατόμου. Εξάλλου ο Ντέγκαρντ παραπέμπει στον Σαμ Σπέηντ, τον ντετέκτιβ-ήρωα του συγγραφέα Ραίημοντ Τσάντλερ, που ερμηνεύθηκε απόλυτα από τον Χάμφρεϋ Μπόγκαρτ. Ενώ το φουτουριστικό σκηνικό παραπέμπει στη «Μητρόπολη», την αρχέτυπη εξπρεσιονιστική ταινία επιστημονικής ταινίας του Φριτζ Λανγκ από το 1925.

8533b268-f9c8-4892-9bce-5c8ffc2ab94d

Πρόκειται στην ουσία για μια δυστοπία, πνιγμένη στο εξπρεσιονιστικό χρώμα και τοποθετημένη σε ένα πολυπολιτισμικό χάος, όπου κυβερνούν οι πολυεθνικές ,κυριαρχούν οι γιγάντιες ιαπωνικές διαφημίσεις και οι άνθρωποι είναι απλώς καταναλωτές αγαθών και φαγητών, όπου όλα είναι τεχνητά. Αν υπάρχει μια ταινία που  δικαιώνει τους εθνικιστές, που εναντιώνονται στην «άρριζη ζούγκλα των μητροπόλεων» και την πολυπολιτισμική τυραννία, αυτή είναι το Blade Runner.

O κόσμος του Ρίντλεϋ Σκοτ είναι ο κόσμος της μόλυνσης του περιβάλλοντος, της κυριαρχίας της τεχνολογίας που ξεφεύγει από τα όρια του ανθρώπινου μέτρου και μετατρέπεται σε   αρχαιοελληνική «ύβριν».

Οι ρέπλικας έρχονται για να μάθουν  από τον δημιουργό τους πόσο χρόνος ζωής τους μένει. Έτσι έχουμε μια ομάδα από σύγχρονους είλωτες που πρέπει να δολοφονηθούν από την σύγχρονη σπαρτιατική «κρύπτη», τους «μπλέηντ ράννερς». Αλλά πριν από αυτό πρέπει να βρουν τον Θεό για να του θέσουν το θέμα του Θανάτου και της ατέλειας της ύπαρξης τους. Δηλαδή τα δύο προβλήματα που απασχολούν  τον άνθρωπο από υπάρξεως κόσμου.

Στην αρχή του έργου, ο Μπάτυ λέει στον Τσου, τον δημιουργό των ματιών του «Αν ήξερες τα πράγματα που είδα με τα μάτια σου». Μια αναφορά στον «Οιδίποδα Τύραννο», όπου το μη αισθητό μάτι συμβολίζει την Γνώση. Αλλά και στον ενορατικό ποιητή Γουϊλλιαμ Μπλέηκ που πίστευε σε μια άπειρη ζωή που δεν γίνεται αντιληπτή από τις πέντε αισθήσεις.

Ο Τζων Τάϋντελ παραπέμπει στον ανελέητο Θεό της Παλαιάς Διαθήκης. Για τους παρατηρητικούς, το γραφείο του είναι στολισμένο με αιγυπτιακούς στύλους και το κτίριο των γραφείων θυμίζει την πυραμίδα των Ιλλουμινάτι. Νομίζω είναι εμφανές τι θέλει να πει ο Σκοτ.

Ενώ ο Ντέργκαρντ υποτίθεται ότι είναι ο καλός της υποθέσεως, τα πανκ ανθρωποειδή μας φαίνονται πολύ πιο συμπαθητικά. Η δολοφονία του Τάϊντελ θυμίζει τον νιτσεϊκό «θάνατο του Θεού». Όμως η κλασσική σύγκρουση Ντέγκαρντ και Μπάτυ, δίνει την δυνατότητα στον τελευταίο να δείξει τι σημαίνει να είναι κανείς ανθρώπινος  και να μετατραπεί σε πρότυπο χριστιανού  μάρτυρα, κάτι που υπονοεί το καρφί στο χέρι του, που παραπέμπει στην Σταύρωση.  

vangelis_blade_runner_trilogy_620px

Το 1982, αυτή η απαισιοδοξία του «Μπλέηντ Ράννερς» για το μέλλον δεν έγινε αποδεκτή από τους Αμερικανούς. Σήμερα  όμως η «καλτ» ταινία του Σκοτ θεωρείται αριστούργημα και είναι εκείνη που γέννησε το κυβερνοπανκ. Ενώ ενέπνευσε ταινίες όπως το «Μπραζίλ», οι «Δώδεκα Πίθηκοι», το Matrix και η Gattaca.

Στην σύγχρονη τελική εκδοχή, υπάρχουν δυνατότερα χρώματα από το πρωτότυπο, όσο και από το director’s cut του 1992. Ο Μπάτυ αποκαλεί τον Τάϋντελ «πατέρα» (father) και όχι fucker. Μια σημαντική αλλαγή που παραπέμπει στην Βίβλο. Ενώ υπάρχει ένα πιο σκοτεινό και υπαρξιακό τέλος. Τέλος υπενθυμίζουμε ότι το αριστουργηματικό ηλεκτρονικό «σαόυντρακ» του Βαγγέλη Παπαθανασίου επανακυκλοφόρησε αυτήν την φορά σε τριπλό CD.