ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Η ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ «ΔΕΜΕΝΗΣ ΚΛΩΣΤΗΣ»

Πρεμιέρα έκανε στις «17ες Νύχτες Πρεμιέρας» η «Δεμένη Κόκκινη Κλωστή» του Κώστα Χαραλάμπους. Πρόκειται για ένα «σπαγγέτι γουέστερν» για τον Ανταρτοπόλεμο με τους εθνικόφρονες στους ρόλους των κακών, που πρόκειται να συζητηθεί με τον ίδιο τρόπο που έγινε με την «Ψυχή Βαθιά», χωρίς να την φτάνει σε αισθητικό και ιδεολογικό επίπεδο.

Η ταινία καλύπτει την περίοδο από την Συμφωνία της Βάρκιζας μέχρι την πρώτη περίοδο της κομμουνιστικής ανταρσίας. Πρόκειται για το δεύτερο εγχείρημα του Χαραλάμπους, που μας έδωσε την «Αγάπη στα 16». Πρωταγωνιστούν ο Θωμάς Σαμαράς στον ρόλο του αριστερού Λάμπρου, η Στεφανία Γουλιώτη στον ρόλο της γυναίκας του και ο Τάσος Νούσιας στον ρόλο του ΜΑΥ Μίχα. Είναι επίσης η ταινία που σηματοδοτεί την επιστροφή του κλασσικού «κακού» Ανέστη Βλάχου στην μεγάλη οθόνη, ενώ σε μικρούς ρόλους εμφανίζονται ο Τάκης Παλαντζίδης και ο Σπύρος Μπιμπίλας.

 

Από τα Δεκεμβριανά στο Λιτόχωρο

Μετά τα Δεκεμβριανά και την ήττα στην μάχη της Αθήνας, το ΚΚΕ θα ζητήσει ένα συμβιβασμό. Αυτός έρχεται με την Συνθήκη της Βάρκιζας στις 12 Φεβρουαρίου 1945 ανάμεσα στην κυβέρνηση Πλαστήρα και το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο εξοχικό του Παναγιώτη Κανελλόπουλου. Η Συνθήκη της Βάρκιζας όριζε:

    • Δημιουργία δημοκρατικής πολιτείας με ελεύθερη διακίνηση ιδεών
    • Δημιουργία συνθηκών για την διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφίσματος για το μέλλον της μοναρχίας στην Ελλάδα
    • Διάλυση των στρατευμάτων του ΕΛΑΣ
    • Παράδοση του οπλισμού του ΕΛΑΣ
    • Αμνήστευση των ανταρτών του ΕΛΑΣ
    • Δημιουργία νέου εθνικού στρατού

Όμως στην πραγματικότητα η απόφαση για το μέλλον της Μοναρχίας και της Ελλάδος κρίθηκε στο Συνέδριο της Γιάλτας, που είχε λάβει χώρα, λίγες μέρες πριν (4 με 11 Φεβρουαρίου 1945). Ο Στάλιν είχε «παραχωρήσει» ουσιαστικά την Ελλάδα στον Τσώρτσιλ και δεν ήθελε να τα χαλάσει μαζί του για χατήρι του ΚΚΕ. Αυτό όμως δεν ήθελαν να το καταλάβουν ο Άρης και οι σύντροφοι του, που παίρνουν πάλι τα βουνά αρνούμενοι την Βάρκιζα.

Στην Βάρκιζα όμως ο ΕΛΑΣ παραδίδει μόνο ένα μέρος του οπλισμού του και μάλιστα τον ξεπερασμένο τεχνολογικά, κρατώντας τα καινούργια όπλα που είχαν πάρει από τους Τίτο και Χότζα. Οι δεξιοί και εθνικόφρονες υποπτεύονται ότι ετοιμάζεται καινούργιος γύρος, πράγμα που θα επιβεβαιωθεί αργότερα. Εν τω μεταξύ τα εγκλήματα του ΕΛΑΣ στην διάρκεια της Κατοχής, αλλά και μετά την αποχώρηση των Γερμανών (ΟΥΛΕΝ, Μελιγαλάς) βγαίνουν στην επιφάνεια και αρχίζει η αντεκδίκηση των απλών ανθρώπων. Παρομοίως η Κυβέρνηση αρχίζει να κυνηγά τους αριστερούς δολοφόνους, το οποίο ονομάζεται από τους αριστερούς «Λευκή τρομοκρατία» και με κυριότερο ψέμα ότι τους κυνηγούσαν δήθεν γιατί ήταν στην Αντίσταση.

Ενώ πλησιάζουν οι εκλογές του Μαρτίου του 1946, το ΚΚΕ βλέποντας ότι δεν θα κερδίσει τα ποσοστά πριν την Βάρκιζα, οργανώνει αποχή από τις εκλογές και το βράδυ πριν τις εκλογές (30 Μαρτίου 1946) επίθεση στο τμήμα Χωροφυλακής του Λιτόχωρου. Ο Ανταρτοπόλεμος ξεκινά. Ο Στάλιν σιγόνταρε κρυφά την κομμουνιστική ανταρσία, αλλά χωρίς να την υποστηρίζει. Και αυτό γιατί τον βόλευε να έχει η Ευρώπη τα βλέμματα στραμμένα στην Ελλάδα, για να έχει την ευκαιρία να καθαρίσει τους πολιτικούς αντιπάλους στο Ανατολικό Μπλοκ (χριστιανοδημοκράτες, αγροτικά κόμματα, εθνικιστές, μοναρχικούς).

 

Η ταινία

pegasus_LARGE_t_1581_13984154_type12499

Η «Δεμένη Κόκκινη Κλωστή» ξεκινά με τον Μίχα να παίρνει εκδίκηση από τον Σοφίκο για την δολοφονία της αδελφής του. Του φωνάζει κρατώντας ένα ψαλίδι: «Θυμάσαι αυτό το ψαλίδι, Σοφίκο; Είναι το ψαλίδι που κούρεψες την αδελφή μου! Με αυτό θα σε κουρέψω εγώ τώρα». Και κουρεύοντας τον του κόβει το αυτί. Τότε οι αριστεροί λένε στον Μίχα ότι κούρεψαν την αδελφή του γιατί ήταν «πόρνη των Ιταλών». Αυτό βέβαια μας θυμίζει την τακτική της Αριστεράς όταν θέλει να δικαιολογήσει εγκλήματα κατά Ελλήνων να τους παρουσιάζει ως δοσίλογους και «πόρνες των κατακτητών».

Στην συνέχεια ένας από τους ΜΑΥδες (Μονάδες Αυτοάμυνας Υπαίθρου) ζητά από τον αριστερό Λάμπρο να προσφέρει υποχρεωτικά ένα υπέρογκο ποσό υπέρ της Χωροφυλακής, που εκείνος που για να καταφέρει να το βρει θα πουλήσει το ένα άλογο του. Όταν θα πάρει τα λεφτά , θα ζητήσει περισσότερα και η γυναίκα του Λάμπρου θα αναγκασθεί να πουλήσει και το δεύτερο άλογο. Όχι μόνο αυτό, ο χωροφύλακας θα την βιάσει δυο φορές.

Τρίτον, όταν οι κομμουνιστές πιάνουν τους χωροφύλακες και τους καταδικάζουν σε θάνατο, εκείνοι μυξοκλαίνε σαν γυναικούλες. Όμως αυτή δεν είναι η περίπτωση του Μίχα, αρχηγού των ΜΑΥ. Αυτός δεν βιάζει, δεν λατρεύει το χρήμα, δεν είναι δειλός, αλλά είναι κτηνώδης μέχρι αηδίας. Μάλιστα όταν ο χαρακτήρας που υποδύεται ο Βλάχος κρύβει τον Λάμπρο και την οικογένεια του μετά ένα αιματηρό γεγονός, η παρακόρη που είναι μουγκή, καταφέρνει να πει τρομοκρατημένη «ΜΑΥδες».

Βέβαια εδώ να πούμε ότι ο Χαραλάμπους ακολουθεί την τακτική της Αριστεράς να βάφει με τα μελανότερα χρώματα τους ΜΑΥδες. Ιστορικά υπήρχε ένας πολύ βασικός λόγος για αυτό. Οι ΜΑΥδες ήταν ένοπλος λαός και δεν γίνεται ο λαός να μην ανήκει στο «περήφανο κόμμα της εργατιάς».

Όμως ο Μίχας είναι εκείνος που έχει καταλάβει ότι οι αριστεροί δεν έχουν παραδώσει όλο τον οπλισμό τους στην Συμφωνία της Βάρκιζας. Φωνάζει σε κάποιον που τον σαπίζει στο ξύλο: «Λέγε ρε, που έχετε τον υπόλοιπο σας οπλισμό;» Ενώ είναι ο μεγαλωμένος με την παράδοση αγρότης που ακούει κλαρίνα. Σε κάποια στιγμή που διονυσιασμένος έχει σκύψει προς τα πίσω και έχει ακουμπήσει το χώμα, έχει βάλει τον κλαριντζή να του παίζει σόλο στο αυτί του. Αντίθετα, οι κομμουνιστές παρουσιάζονται ήρεμοι και γαλήνιοι και αντί για δημοτικά και κλαρίνα, παίζουν στο ακορντεόν «Πέσατε θύματα, αδέλφια εσείς»! Άθελα (ή μήπως ηθελημένα;) ο Χαραλάμπους παρουσιάζει τους ΜΑΥδες πιο Έλληνες.

 

Η κυρίαρχη ιδεολογία της Αριστεράς

Βέβαια αυτή η ιδεολογία που θέλει τους εθνικόφρονες καθάρματα που κτυπούν, βιάζουν, είναι αργυρώνητοι, τρομοκρατούν κόσμο και είναι συνεργάτες του εχθρού, έχει να κάνει με την πολιτιστική κυριαρχία της Αριστεράς στην Ελλάδα μετά το 1974. Με μια Δεξιά που κοιμάται τον ύπνο του ιδεολογικού αγώνα, δεν είναι σύμπτωση ότι όλες οι ταινίες των 36 τελευταίων ετών που αναφέρονται στον Ανταρτοπόλεμο, κλείνουν προς τα αριστερά (μοναδική εξαίρεση η «Ψυχή Βαθιά»). Παραποιούν έτσι την ιστορία και δηλητηριάζουν γενιές και γενιές νεολαίων. Για αυτό πιστεύουμε ότι η «Δεμένη Κόκκινη Κλωστή» εκφράζει την κυρίαρχη ιδεολογία της Αριστεράς. Δηλαδή άνθρωποι σαν τον Χαραλάμπους δεν είναι επαναστάτες, όπως πιστεύουν, αλλά άνθρωποι του Συστήματος.

Παρόλη όμως, την αριστερή γραμμή, που είναι χειρότερη από ότι σε ταινία του Αγγελόπουλου, δεν νομίζουμε ότι η «Δεμένη Κόκκινη Κλωστή» θα έχει την έγκριση του ΚΚΕ. Και αυτό εξαιτίας δύο σκηνών. Στην πρώτη οι κομμουνιστές απάγουν μια δεξιά συγγενή ενός συντρόφου τους, της κόβουν τον λαιμό και την κρεμούν από ένα δένδρο.

Στην δεύτερη, ο Λάμπρος πιάνει όμηρους την οικογένεια του Μίχα και βάζει το πιστόλι στον κρόταφο του μικρού του γιου για να πιάσει τον ίδιο. Όταν το καταφέρνει τον διατάζει να γονατίσει στο πάτωμα και διατάζει την γυναίκα του να καρφώσει τα χέρια του στο πάτωμα με τεράστια καρφιά.

Όλα αυτά ο Χαραλάμπους τα δίνει με ένα τρόπο που βγάζει την φυσική και ψυχολογική βία με σκληρό τρόπο επί οθόνης, θυμίζοντας «σπαγγέτι γουέστερν» που δημιουργούσαν σκηνοθέτες πιο σκληροί από τον Λεόνε. Αυτό πιστεύουμε ότι είναι από τα θετικά της ταινίας και πιστεύουμε ότι αν ο Χαραλάμπους είχε μεγαλύτερο προϋπολογισμό θα κατάφερνε καλύτερα πράγματα. Όπως η σκηνή της ενέδρας που θα μπορούσε να είχε κάτι μεγάλο από το «Ο Άνεμος χορεύει το Κριθάρι».

Γενικά μια καλή ταινία με κακή ιστορία.